82 563 95 92

Dąb pamięci

„DĄB PAMIĘCI” - poświęcony pamięci ppłk Romana Bowbelskiego

W 2008 roku Chełmska Biblioteka Publiczna im. Marii Pauliny Orsetti przystąpiła do Ogólnopolskiego Programu „Katyń... ocalić od zapomnienia”, nad którym honorowy patronat sprawował Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński. Akcja polegała na posadzeniu 21473 tysięcy Dębów Pamięci w 70. rocznicę zbrodni katyńskiej, czyli do 2010 roku. Jeden Dąb to jedno nazwisko z listy katyńskiej. Dyrektor Chełmskiej Biblioteki Publicznej Anna Radosławska posadziła drzewko, poświęcone pamięci podpułkownika Romana Tadeusza Bowbelskiego, zamordowanego strzałem w tył głowy w Katyniu w 1940 roku przez NKWD.

Roman Tadeusz Bowbelski, mjr w st.sp. Piech. WP, urodzony w Kiszyniowie (Rumunia),syn Konstantego Bowbelskiego, generała w Gwardii Carskiej. Ożenił się z Janiną (zm. w 1985 r.), miał syna Romana (zm. w 2001 r.) oraz córkę Marysię (zm. w 1942 r.). Wychowanek Gimnazjum Realnego im. Czerniejewa w Petersburgu, gdzie w czerwcu 1913 r. złożył egzamin dojrzałości. Wkrótce potem, 1.09.1913 roku, wstąpił w Odessie do szkoły piechoty, którą ze względu na wybuch wojny ukończył w skróconym terminie – 1.10.1913 r. Awansowany do stopnia kadeta, został skierowany na front zachodni w charakterze młodszego oficera w wołyńskim pułku piechoty lejbgwardii. Po przeszło półrocznym stażu w pułku awansowany 1.06.1915 r. do stopnia chorążego i przeniesiony na kilka miesięcy do 108 batalionu w Jekaterynosławiu, następnie do 210. pułku piechoty. W składzie tego pułku uczestniczył w walkach na froncie przeciw Niemcom i Austriakom, dowodząc do lutego 1917 roku, najpierw plutonem potem kompanią. W służbie zyskał uznanie dowództwa pułku i w ciągu 1916 roku awansował dwukrotnie – na podporucznika i porucznika. Za umiejętne dowodzenie pododdziałem i odwagę wykazaną na polu walki został odznaczony orderami: św. Anny, św. Jerzego i św. Stanisława. Po zwycięstwie rewolucji lutowej w Rosji Roman Bowbelski zgłosił akces do formującej się polskiej dywizji, w której powierzono mu funkcję dowódcy pododdziału w 2. pułku strzelców w Boryspolu. W czerwcu objął dowodzenie kompanią w pułku zapasowym tej dywizji w Biełgorodzie, a w połowie sierpnia został przeniesiony na dowódcę kompanii 1. pp w Ostrowi-Komorowie; funkcję tę sprawował do momentu zakończenia wojny.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, gdy Wojsko Polskie zostało zaangażowane do walki o granice i kształt terytorialny państwa, przyszło mu służyć w różnych jednostkach. Był komendantem Składnicy Broni w Łodzi, w 1919 r. Dowodził kompanią w 7. pp, w latach 1920-21 pełnił funkcję komendanta dworca kolejowego w Siedlcach. Za udział w wojnie został wyróżniony Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921 oraz Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości. W latach dwudziestych był kilkakrotnie powoływany na kursy doskonalenia w ośrodkach wyszkolenia piechoty w Rembertowie i Chełmnie. Jednocześnie w latach 1922-1924 pełnił obowiązki referenta wyszkoleniowego, najpierw w DOK IV w Łodzi, a następnie w Oddziale V MS Wojsk. W drugiej połowie lat dwudziestych był dowódcą batalionu w 63 pp we Wrześni, później w 10. pp w Łowiczu. Dalsze losy nie są znane. Jego nazwisko znajduje się na liście jeńców wojennych, których NKWD ZSRR przekazało do dyspozycji w Smoleńsku (pismo nr 017/3 z kwietnia 1940 r., poz. 62, teczka personalna nr 11). Wywieziony z Kozielska do Lasu Katyńskiego i tam zamordowany.

W 2007 roku został awansowany z rangi majora na stopień podpułkownika.

Źródło:
CAW, AP 6023; MiD WIH, Kozielsk. Lista wywozowa XII/9/13. J. Tucholski, Mord w Katyniu, Warszawa 1991, s. 79